نشست «کتاب مقدس، ادبیات، مطالعات ادیان»

جلسهٔ «کتاب مقدس، ادبیات، مطالعات ادیان» به مناسبت پایان ترجمهٔ کتاب مقدس به قلم پیروز سیار روز دوشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۳ در ساختمان نشر نی برگزار شد. در این جلسه شاپور اعتماد، شهرام پازوکی، آلاء وحیدنیا و پیروز سیار، مترجم اثر، به عنوان سخنران حضور داشتند.

در ابتدای جلسه شاپور اعتماد با ذکر خاطراتی از مواجههٔ خود با متون مقدس، از سیر توجه به عهد عتیق و عهد جدید طی دهه ۴۰ شمسی تا امروز پرداخت.

سپس شهرام پازوکی از تضادها و اشتراکات متون دینی مختلف گفت و به چیستی این متون پرداخت: متون مقدس اساساً گفتارهایی شفاهی هستند و مکتوب شدن آن‌ها در تضاد با روح این آثار است. کتابت متون مقدس دارای ظرافتی خاص است و کلمات بکار رفته در کتاب مقدس معنایی متفاوت از ظاهر کلمات دارند.

پازوکی در ادامهٔ گفته‌های خود به اهمیت و کیفیت ترجمهٔ پیروز سیار پرداخت و نکاتی در مورد رویکرد پیروان ادیان ابراهیمی در مواجهه با عهد عتیق و عهد جدید مطرح کرد.

آلاء وحیدنیا به سیر تحول تاریخی نسخ عهد جدید و عتیق پرداخت و به تفاوت دیدگاه‌های مفسران اروپایی و آسیایی در تفسیر متون مقدس پرداخت. وحیدنیا در ادامه از شباهت‌ها و تفاوت‌های عهدین و قرآن گفت و رویکرد امروز پژوهشگران این حوزه را شرح داد. او در پایان نکاتی در مورد ترجمهٔ فارسی عهد عتیق و عهد جدید گفت: ترجمهٔ پیروز سیار از متن مبدأ بر اساس نسخه‌ای معتبر صورت گرفته و پانویس‌های تحلیلی و راهگشای سیار منبع قابل اعتمادی برای پژوهشگران متون مقدس است.

همچنین هوشنگ رهنما با تمجید از پیروز سیار به اهمیت ترجمه فارسی عهدین پرداخت. او با مبنا قرار دادن درس‌گفتارهای نورتروپ فرای در باب کتاب مقدس، به سویه‌های ادبی این متن اشاره کرد: میراث باستانی ادبیات غرب در گذر زمان با ادبیات دینی عهد عتیق و عهد جدید آمیخته شد و ادبیات غرب ذیل متون مقدس قرار گرفت. 

در پایان پیروز سیار از تجربیات خود در ترجمه عهد عتیق و عهد جدید گفت و شرح مختصری از ترجمه عهدین در زبان‌های مختلف ارائه داد. سیار با اشاره به پیچیدگی‌های محتوایی و فنی ترجمه عهدین، به ضرورت رعایت ظرافت‌های زبانی در ترجمه فارسی پرداخت: ترجمه فعلی اولین و تنها ترجمه فارسی بر اساس سنت کاتولیک کتاب مقدس است. ترجمه‌هایی که پیش از این منتشر شده‌اند، همگی بر اساس سنت پروتستان بوده‌اند. ترجمه کتاب مقدس ساختاری متفاوت از ترجمه باقی متون دارد و مترجم باید به سنت‌ها و ضرورت‌های یهودیت و مسیحیت تسلط داشته باشد تا ترجمه‌ای قابل قبول ارائه دهد.

در این جلسه مهمانانی چون محمود دولت‌آبادی، حسین معصومی همدانی، غلامرضا اعوانی، مهدی فیروزان، اسقف اعظم آندره یوزوویچ نماینده پاپ فرانسیس و سفیر جدید واتیکان در ایران، حسین شیخ‌رضایی، پروانه شعبانی، محمدجواد فریدزاده حضور داشتند.

فایل کامل صوتی جلسه را می‌توانید از طریق زیر بشنوید.